HAKI ZA KIBINADAMU

Kuandika
Kusikiliza na Kuzungumza

Insha za Kubuni: Maelezo
Ufahamu wa kusikiliza

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
kipindi,
-kuandika insha ya maelezo akizingatia mtazamo mahususi,
-kufurahia kuandika insha za maelezo zinazoonyesha mitazamo mahususi.

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:
- Kuandika insha kamili ya maelezo akizingatia mtazamo wa kimaelezo aliyochagua kutumia
-Kuwasomea wenzake insha aliyoandika au awasambazie kwenye vifaa vya kidijitali ili waitolee maoni
-Kumsomea mzazi, mlezi au mwenzake insha ya maelezo aliyoiandika ili aitolee maoni

Je, ni mambo gani ya kuzingatia katika kuandika insha ya maelezo?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya Tisa
-Ukurasa 167
-Ukurasa 178

Kuandika insha ya maelezo inayoonyesha mtazamo mahususi

MAGONJWA YANAYOTOKANA NA MIENENDO YA MAISHA

Kusoma

Kusoma kwa Ufasaha

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
kipindi,
-kusoma kifungu kwa kuzingatia matamshi bora,
-kusoma kifungu kwa kasi ifaayo,
-kusoma kifungu kwa kutumia sauti ipasavyo.

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:
- Kujadiliana na wenzake vipengele vya kuzingatia katika kusoma makala kwa ufasaha
-Kutazama vielelezo vya video za watu wanaosoma kwa ufasaha makala akiwa na wenzake
-Kusoma kifungu kuhusu suala lengwa katika matini andishi au ya kidijitali akizingatia matamshi bora
-Kusoma kifungu cha habari kwa kasi ifaayo kuhusu suala lengwa
-Kusoma kifungu akizingatia sauti ifaayo (k.v. kiwango cha sauti na kiimbo)

Je, unazingatia nini unaposoma kifungu cha nathari?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya Tisa
-Ukurasa 180

Kusoma kifungu kwa kuzingatia matamshi bora na kasi ifaayo

Sarufi

Aina za sentensi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
kipindi,
-kueleza maana ya sentensi tata ili kuitofautisha na aina nyingine za sentensi,
-kutambua sentensi tata katika matini.

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:
- Kutoa maelezo ya sentensi tata kwa usahihi
-Kutambua sentensi tata kwenye orodha ya sentensi kwenye vitabu, chati au tarakilishi kwa kuzipigia mstari au kuzikolezea wino akishirikiana na wenzake
-Kutambua sentensi tata zinazojitokeza katika vifungu akiwa na wenzake katika kikundi

Nini kinafanya sentensi kuwa tata?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya Tisa
-Ukurasa 185

Kutambua sentensi tata katika matini

Kuandika
Kusikiliza na Kuzungumza

Hotuba ya kushawishi
Ufahamu wa kusikiliza

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
kipindi,
-kueleza maana ya hotuba ya kushawishi ili kuitofautisha na aina nyingine za hotuba,
-kujadili vipengele vya kuzingatia katika uandishi wa hotuba ya kushawishi.

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:
- Kueleza maana ya hotuba ya kushawishi akishirikiana na wenzake
-Kutambua hotuba ya kushawishi katika matini
-Kujadili vipengele vya kuzingatia katika uandishi wa hotuba ya kushawishi akiwa na wenzake
-Kusoma kielelezo cha hotuba ya kushawishi na kujadili vipengele vilivyotumiwa katika hotuba hiyo akiwa na wenzake
-Kujadili na wenzake vidokezo vinavyoweza kutumiwa katika kuandika hotuba ya kushawishi

Unazingatia nini ili kufanya hotuba kuwa na ushawishi kwa wasomaji?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya Tisa
-Ukurasa 182
-Ukurasa 178

Kutambua vipengele vya hotuba ya kushawishi

Kusoma

Kusoma kwa Ufasaha

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
kipindi,
-kusoma kifungu kwa kuambatanisha ishara zifaazo,
-kujenga mazoea ya kusoma vifungu kwa kuzingatia vipengele vya usomaji matini ufaao ili kufanikisha mawasiliano.

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:
- Kusoma kifungu kwa kuambatanisha ishara zifaazo panapofaa akiwa na wenzake katika kikundi
-Kuwasomea wenzake matini mbalimbali vitabuni au katika vifaa vya kidijitali akizingatia vipengele vya usomaji ufaao ili watoe maoni yao
-Kumsomea mzazi, mlezi au mwenzake kifungu akizingatia vipengele vya usomaji ufaao ili amtolee maoni

Je, unazingatia nini unaposoma kifungu cha nathari?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya Tisa
-Ukurasa 180

Kusoma kifungu kwa kuambatanisha ishara zifaazo

Sarufi

Aina za sentensi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
kipindi,
-kuchambua maana mbalimbali ya sentensi tata,
-kujenga ujuzi wa kuchanganua maana mbalimbali katika sentensi tata ili kufasiri habari kikamilifu.

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:
- Kutolea wenzake maana tofauti za sentensi tata alizozitambua
-Kutunga sentensi tata kwa kuzingatia masuala mtambuko mbalimbali likiwemo suala la magonjwa yanayotokana na mienendo ya maisha
-Kuwasilisha darasani sentensi tata alizotunga ili wenzake wazitolee maoni kwa heshima na upendo
-Kumtungia mzazi au mlezi wake sentensi tata zinazohusu shughuli katika mazingira ya nyumbani

Nini kinafanya sentensi kuwa tata?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya Tisa
-Ukurasa 185

Kuchambua maana mbalimbali ya sentensi tata

Kuandika
Kusikiliza na Kuzungumza

Hotuba ya kushawishi
Mazungumzo Mawaidha

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
kipindi,
-kuandika hotuba ya kushawishi akizingatia vipengele vifaavyo,
-kuchangamkia kuandika ipasavyo hotuba ya kushawishi.

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:
- Kuandika hotuba ya kushawishi kuhusu suala lengwa akitumia vidokezo walivyovijadili
-Kuwasomea wenzake hotuba yake au kumsambazia kupitia mtandao ili waitolee maoni

Unazingatia nini ili kufanya hotuba kuwa na ushawishi kwa wasomaji?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya Tisa
-Ukurasa 182
MENTOR
-Kitabu cha Mwanafunzi
-Gredi ya Tisa
-Uk wa: 104
-Kifaa cha kidijitali
-Kinasa sauti
-Kapu maneno

Kuandika hotuba ya kushawishi

MSHIKAMANO WA KIJAMII

Kusoma

Kusoma kwa Kina - Ushairi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

-Kutambua mbinu za lugha katika fasihi
-Kuchanganua matumizi ya lugha katika mashairi
-Kutumia mbinu mbalimbali za lugha katika mashairi

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:
-Kutambua mbinu za lugha akiwa na wenzake katika kikundi
-Kujadili mbinu za lugha kwa mujibu wa mashairi aliyosoma akishirikiana na wenzake katika kikundi
-Kutunga shairi jepesi (lisilozidi beti tatu) kwa kuzingatia mbinu mbalimbali za lugha akishirikiana na wenzake na kuliwasilisha darasani

Matumizi ya lugha katika shairi yana umuhimi gani kwa msomaji?

MENTOR
-Kitabu cha Mwanafunzi
-Gredi ya Tisa
-Uk wa: 106
-Tarakilishi
-Mtandao
-Kamusi

-Kutambua mbinu za lugha katika fasihi -Kutumia mbinu mbalimbali za lugha katika mashairi

Sarufi
Kuandika

Ukanushaji
Insha za Kubuni - Maelezo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

-Kutambua ukanushaji wa hali ya masharti nge-, -ngali-, na -ki- katika matini
-Kutumia hali ya ukanushaji wa hali ya masharti ya -nge, -ngali- na -ki- ipasavyo katika matini

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:
-Kutambua ukanushaji wa sentensi katika hali ya masharti ya -nge-, -ngali- na -ki- katika matini mbalimbali (k.v. orodha ya sentensi, chati)
-Kukanusha sentensi katika hali ya masharti ya -nge-, -ngali na -ki- katika kikundi

Ni nini kinachoonyesha kuwa sentensi iko katika hali ya masharti?

MENTOR
-Kitabu cha Mwanafunzi
-Gredi ya Tisa
-Uk wa: 110
-Chati za sentensi
-Kapu maneno
-Kadi
-Uk wa: 108
-Vielelezo vya insha
-Kamusi
-Chati

-Kutambua ukanushaji wa hali ya masharti -nge-, -ngali-, na -ki- katika matini -Kutumia hali ya ukanushaji wa hali ya masharti ya -nge, -ngali- na -ki- ipasavyo katika matini

Kusikiliza na Kuzungumza

Mazungumzo Mawaidha

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

-Kuchambua sifa za washiriki katika mawaidha ya fasihi simulizi
-Kuwasilisha mawaidha kwa kuzingatia vipengele vifaavyo vya uwasilishaji
-Kufurahia kushiriki katika uchanganuzi wa wahusika katika tungo za fasihi simulizi

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:
-Kuchambua sifa za washiriki katika mawaidha anayosikiliza kutoka kwa vifaa vya kidijitali, mgeni mwalikwa au mwalimu akiwa na wenzake
-Kutunga mawaidha kuhusu suala lengwa na kuwawasilishia wenzake darasani
-Kusikiliza mawaidha atakayotolewa na mzazi au mlezi wake

Mawaidha hushirikisha kina nani?

MENTOR
-Kitabu cha Mwanafunzi
-Gredi ya Tisa
-Uk wa: 104
-Kifaa cha kidijitali
-Mgeni mwalikwa
-Chati

-Kuchambua sifa za washiriki katika mawaidha anayosikiliza -Kuwasilisha mawaidha kwa kuzingatia vipengele vifaavyo vya uwasilishaji

Kusoma

Kusoma kwa Kina - Ushairi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

-Kuchambua shairi kwa kuzingatia mbinu mbalimbali za lugha
-Kuchangamkia matumizi ya lugha katika ushairi

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:
-Kuhakiki uwasilishaji wa wenzake kuhusu matumizi ya mbinu mbalimbali za lugha katika mashairi waliyotunga na kuyatolea maoni
-Kuchambua shairi kwa kuzingatia mbinu mbalimbali za lugha akishirikiana na wenzake
-Kufanya utafiti mtandaoni kuhusu matumizi ya lugha katika mashairi na kumweleza mzazi, mlezi au mwenzake

Matumizi ya lugha katika shairi yana umuhimi gani kwa msomaji?

MENTOR
-Kitabu cha Mwanafunzi
-Gredi ya Tisa
-Uk wa: 106
-Tarakilishi
-Chati za mashairi
-Mtandao

-Kuchambua shairi kwa kuzingatia mbinu mbalimbali za lugha

Sarufi
Kuandika

Ukanushaji
Insha za Kubuni - Maelezo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

-Kuchangamkia matumizi sahihi ya ukanushaji wa hali ya masharti ya -nge, -ngali- na -ki- katika maisha ya kila siku

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:
-Kutunga sentensi zinazoonyesha ukanushaji wa sentensi katika hali ya masharti ya -nge, -ngali- na -ki- akishirikiana na wenzake
-Kutumia ukanushaji wa masharti ya -nge-, -ngali- na -ki- kuandika kifungu kifupi kuhusu suala lengwa akiwa na wenzake katika kikundi
-Kumweleza mzazi, mlezi au mwezake namna ya kukanusha hali ya masharti ya -nge-, -ngali- na -ki- zinavyokanushwa

Ni nini kinachoonyesha kuwa sentensi iko katika hali ya masharti?

MENTOR
-Kitabu cha Mwanafunzi
-Gredi ya Tisa
-Uk wa: 110
-Orodha ya sentensi
-Tarakilishi
-Chati
-Uk wa: 108
-Mtandao
-Vielelezo vya insha

-Kutunga sentensi zinazoonyesha ukanushaji wa hali ya masharti

MATUMIZI YA USHURU

Kusikiliza na Kuzungumza

Mawaidha

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

-Kutambua vipengele vya lugha vinavyotumika katika mawaidha
-Kujadili umuhimu wa vipengele vya lugha vinavyotumika katika mawaidha
-Kujadili ishara zifaazo katika kutoa mawaidha

-Kutambua vipengele vya lugha kwa kusikiliza mawaidha yakitolewa na mwalimu, mwanafunzi mwenzake, mgeni mwalikwa au katika vifaa vya kidijitali akishirikiana na wenzake
-Kujadili umuhimu wa vipengele vya lugha vilivyotumika katika mawaidha aliyosikiliza akiwa na wenzake
-Kujadili ishara zifaazo katika kutoa mawaidha

Unazingatia nini unapotoa mawaidha?

MENTOR
-Kitabu cha Mwanafunzi
-Gredi ya Tisa
-Uk wa: 112
-Kifaa cha kidijitali
-Kinasa sauti
-Kapu maneno

-Kutambua vipengele vya lugha vinavyotumika katika mawaidha -Kujadili umuhimu wa vipengele vya lugha vinavyotumika katika mawaidha

Kusoma

Kusoma kwa Ufahamu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

-Kudondoa habari mahususi katika kifungu cha mjadala
-Kueleza maana ya msamiati na vifungu kama vilivyotumiwa katika kifungu cha mjadala

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:
-Kudondoa habari mahususi kwa mujibu wa kifungu cha mjadala alichosoma akishirikiana na wenzake
-Kusakura mtandaoni kifungu cha mjadala akisome na kudondoa habari mahususi katika kifungu hicho akiwa na wenzake
-Kujadili na wenzake maana ya msamiati na vifungu kama vilivyotumiwa katika kifungu cha mjadala

Ni mambo gani hujidhihirisha katika kifungu cha ufahamu?

MENTOR
-Kitabu cha Mwanafunzi
-Gredi ya Tisa
-Uk wa: 114
-Tarakilishi
-Mtandao
-Kamusi

-Kudondoa habari mahususi katika kifungu cha mjadala -Kueleza maana ya msamiati na vifungu kama vilivyotumiwa katika kifungu cha mjadala

Sarufi
Kuandika

Udogo na Ukubwa wa Nomino
Insha za Kiuamilifu - Shajara

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

-Kutambua hali ya udogo na ukubwa katika nomino
-Kutumia nomino katika hali ya udogo na ukubwa ipasavyo katika matini

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:
-Kuchopoa nomino katika hali ya udogo na ukubwa kwenye chati, kadi maneno, kapu maneno au tarakilishi akiwa na mwenzake
-Kutambua viambishi vya udogo na ukubwa katika maneno akishirikiana na wenzake
-Kuandika majina ya vifaa vya darasani katika udogo na ukubwa

Ni maneno gani unayoyajua yaliyo katika hali ya ukubwa?

MENTOR
-Kitabu cha Mwanafunzi
-Gredi ya Tisa
-Uk wa: 118
-Chati
-Kapu maneno
-Kadi
-Uk wa: 116
-Vielelezo vya shajara
-Kamusi

-Kutambua hali ya udogo na ukubwa katika nomino -Kutumia nomino katika hali ya udogo na ukubwa ipasavyo katika matini

Kusikiliza na Kuzungumza

Mawaidha

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

-Kutoa mawaidha kwa kuzingatia vipengele mbalimbali vya lugha ya mawaidha na ishara zifaazo
-Kuonea fahari utoaji wa mawaidha katika maisha ya kila siku

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:
-Kutoa mawaidha kwa mwenzake yanayohusiana na matumizi ya ushuru akizingatia vipengele mbalimbali vya lugha
-Kusikiliza mawaidha yakitolewa na mzazi au mlezi wake na kutambua vipengele vya lugha katika mawaidha hayo
-Kusakura mtandaoni na kusikiliza mawaidha mbalimbali kisha atambue vipengele vya lugha katika mawaidha hayo

Unazingatia nini unapotoa mawaidha?

MENTOR
-Kitabu cha Mwanafunzi
-Gredi ya Tisa
-Uk wa: 112
-Kifaa cha kidijitali
-Mgeni mwalikwa
-Chati

-Kutoa mawaidha kwa kuzingatia vipengele mbalimbali vya lugha ya mawaidha na ishara zifaazo

Kusoma
Sarufi

Kusoma kwa Ufahamu
Udogo na Ukubwa wa Nomino

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

-Kuchanganua mitazamo katika kifungu cha mjadala
-Kufurahia kusoma kwa ufahamu ili kukuza uelewa wa habari

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:
-Kuchanganua mtazamo katika kifungu cha mjadala akiwa na wenzake katika kikundi
-Kumweleza mzazi, mlezi au mwenzake jinsi ya kupata habari mahususi katika kifungu cha mjadala ili watoe maoni

Ni mambo gani hujidhihirisha katika kifungu cha ufahamu?

MENTOR
-Kitabu cha Mwanafuni
-Gredi ya Tisa
-Uk wa: 114
-Tarakilishi
-Chati
-Mtandao
-Kitabu cha Mwanafunzi
-Uk wa: 118
-Orodha ya nomino

-Kuchanganua mitazamo katika kifungu cha mjadala

Kuandika

Insha za Kiuamilifu - Shajara

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

-Kuandika aina za shajara akizingatia vipengele vyake
-Kuonea fahari matumizi ya shajara katika maisha ya kila siku

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:
-Kueleza vipengele vya shajara
-Kuandika aina za shajara akizingatia vipengele vyake
-Kuwasomea wenzake shajara aliyoandika ili waitolee maoni

Unazingatia nini unapoandika shajara?

MENTOR
-Kitabu cha Mwanafunzi
-Gredi ya Tisi
-Uk wa: 116
-Tarakilishi
-Mtandao
-Vielelezo vya shajara

-Kuandika aina za shajara akizingatia vipengele vyake

MAADILI YA KITAIFA

Kusikiliza na Kuzungumza

Kusikiliza kwa Kutathmini

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

-Kueleza maana ya kusikiliza kwa kutathmini
-Kujadili vipengele vya kuzingatia katika kutathmini mazungumzo

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:

-Kueleza maana ya kusikiliza kwa kutathmini akishirikiana na mwenzake
-Kujadili vipengele vya kuzingatia katika kutathmini mazungumzo

Kusikiliza kwa kutathmini mazungumzo kuna umuhimu gani?

MENTOR
-Kiswahili
-Gredi ya 9
-Uk. 120

Kueleza maana na vipengele vya kusikiliza kwa kutathmini

Kusoma
Sarufi

Ufupisho
Usemi Halisi na Usemi wa Taarifa

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

-Kujadili vipengele vya kuzingatia katika ufupisho wa habari katika matini
-Kuandika ufupisho wa habari kwa kuzingatia vipengele vifaavyo

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:

-Kujadili vipengele vya ufupisho wa habari katika matini
-Kuandika ufupisho wa habari kwa kuzingatia vipengele vifaavyo

Unazingatia nini ili kuandika ufupisho ufaao?

MENTOR
-Kiswahili
-Gredi ya 9
-Uk. 122
-Uk. 126

Kueleza vipengele vya kuzingatia katika ufupisho na kuandika ufupisho ufaao

Kuandika

Kujibu Baruapepe

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

-Kujadili vipengele vya kuzingatia katika kujibu baruapepe
-Kujibu baruapepe kwa kuzingatia vipengele vifaavyo

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:

-Kujadili na wenzake vipengele vya kuzingatia katika kujibu baruapepe
-Kutambua na kutumia lugha inayofaa kwa uandishi wa barua ya kujibu baruapepe
-Kujadili na wenzake vidokezo vya kutumia katika kujibu baruapepe

Je, ni mambo gani ya kuzingatia unapoandika baruapepe?

MENTOR
-Kiswahili
-Gredi ya 9
-Uk. 124

Kutambua vipengele vya kuzingatia katika kujibu baruapepe

Kusikiliza na Kuzungumza

Kusikiliza kwa Kutathmini

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

-Kusikiliza mazungumzo na kuyatathmini kwa kuzingatia vipengele vifaavyo
-Kuchangamkia kutathmini mazungumzo ili kuimarisha mawasiliano

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:

-Kusikiliza mazungumzo kuhusu suala lengwa na kuyatathmini kwa kuzingatia vipengele mbalimbali
-Kushiriki na mzazi au mlezi wake katika mazungumzo kuhusu suala lengwa

Unazingatia nini katika kutathmini ufaafu wa mazungumzo?

MENTOR
-Kiswahili
-Gredi ya 9
-Uk. 120

Kutathmini mazungumzo kwa kuzingatia vipengele vifaavyo

Kusoma
Sarufi

Ufupisho
Usemi Halisi na Usemi wa Taarifa

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

-Kufurahia kufupisha habari kwa usahihi katika miktadha mbalimbali

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:

-Kusoma matini mbalimbali zikiwemo za mtandaoni na kufupisha habari
-Kumsomea mzazi, mlezi au mwenzake habari aliyoifupisha

Ufupisho una umuhimu gani katika uelewa wa habari?

MENTOR
-Kiswahili
-Gredi ya 9
-Uk. 122
-Uk. 126

Kufupisha habari kutoka vyanzo mbalimbali

Kuandika

Kujibu Baruapepe

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

-Kujenga mazoea ya kujibu baruapepe ipasavyo

Katika vikundi, wanafunzi wanapaswa:

-Kuandika barua baruapepe kuhusu suala lengwa kwenye tarakilishi
-Kumweleza mzazi, mlezi au mwenzake namna ya kujibu baruapepe

Je, ni mambo gani ya kuzingatia katika kujibu baruapepe?

MENTOR
-Kiswahili
-Gredi ya 9
-Uk. 124

Kujibu baruapepe kwa kuzingatia vipengele vifaavyo