SAA NA MAJIRA

Kusikiliza na Kuzungumza

Heshima, Adabu na Vyeo: Maneno ya Udugu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua maneno ya heshima yanayohusiana na udugu yanayotumiwa katika mawasiliano
- Kutumia maneno ya heshima yanayohusiana na udugu kwa usahihi katika mazungumzo yake ya kila siku
- Kuthamini matumizi ya maneno ya heshima katika mawasiliano ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua maneno ya udugu kwenye ubao, mti maneno, tarakilishi au kapu maneno
- Kueleza maana ya maneno lengwa kama yanavyotumiwa katika mahusiano ya kila siku kati ya watu
- Kutunga sentensi kwa kutumia maneno lengwa kwa usahihi
- Kutazama maigizo ya watu wakitumia maneno ya udugu kwenye tarakilishi na video
- Kujadili matumizi ya maneno ya udugu akishirikiana na wenzake darasani

Kutumia maneno ya heshima kuna umuhimu gani katika mawasiliano?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 65
Picha
Chati ya maneno ya udugu
Vifaa vya kidijitali
Kadi za maneno

Kutambua maneno ya udugu Kutumia maneno ya udugu kwa usahihi katika sentensi Kujaza nafasi kwa kutumia maneno ya udugu Igizo la mazungumzo linalotumia maneno ya udugu ipasavyo

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusoma

Heshima, Adabu na Vyeo: Maneno ya Udugu
Kusoma kwa Mapana

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua maneno ya heshima yanayohusiana na udugu yanayotumiwa katika mawasiliano
- Kutumia maneno ya heshima yanayohusiana na udugu kwa usahihi katika mazungumzo yake ya kila siku
- Kuthamini matumizi ya maneno ya heshima katika mawasiliano ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kujadiliana na wenzake matumizi ya maneno ya udugu kama vile bwana, bibi, ndugu, binti, mama, mama mkubwa/mdogo, mjomba
- Kuigiza mazungumzo mafupi akiwa na wenzake huku akitumia msamiati wa udugu
- Kuambatanisha maneno ya udugu na maana zake
- Kutunga sentensi akitumia maneno ya udugu na kuzisoma kwa wenzake
- Kutamka kwa usahihi maneno ya udugu

Je, unaweza kuwatambua ndugu zako kwa kutumia maneno gani?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 67
Kadi maneno
Chati ya maneno ya udugu na vyeo
Picha za familia
Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 69
Tarakilishi/vipakatalishi
Picha
Mwongozo wa usalama mtandaoni

Kutunga sentensi zenye maneno ya udugu Kutoa mifano ya matumizi ya maneno ya udugu Igizo la mazungumzo linalotumia maneno ya udugu ipasavyo Tathmini ya maigizo ya wenzake

Kusoma
Kuandika

Kusoma kwa Mapana
Baruapepe

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua na kuzingatia hatua za kiusalama katika matumizi ya vifaa vya kidijitali
- Kutambua msamiati wa suala lengwa katika matini ya kidijitali
- Kusakura matini kwenye tovuti salama ili kupata vifungu vya kusoma vyenye suala lengwa
- Kuchangamkia matumizi ya vifaa vya kidijitali katika kutafuta na kusoma ujumbe ili kuimarisha maarifa yake

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kusoma matini kwa kutumia vifaa vya kidijitali yanayojumuisha msamiati wa saa (k.v. kasoro dakika…, saa… kamili, saa…na dakika…) na majira (nyakati za siku) (k.v. alfajiri, asubuhi, adhuhuri, alasiri, thenashara, machweo na macheo)
- Kusoma vifungu vyenye suala lengwa ambavyo alisakura
- Kutoa habari kuhusu matini aliyosoma kwa muhtasari na kujibu maswali katika maandishi au mazungumzo na wenzake

Kusoma aina mbalimbali za matini kuna umuhimu gani?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 71
Vifaa vya kidijitali
Kamusi ya mtandaoni
Chati ya msamiati wa majira ya siku
Vielelezo vya baruapepe
Tarakilishi/vipakatalishi
Kielelezo cha muundo wa baruapepe

Kutambua msamiati wa saa na majira katika matini Kutoa muhtasari wa matini aliyosoma Kujibu maswali kuhusu msamiati wa saa na majira Kutumia msamiati wa saa na majira katika sentensi

Kuandika
Sarufi

Baruapepe
Ngeli I-ZI

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua baruapepe kwa kuzingatia muundo wake
- Kuandika baruapepe kwa kuzingatia ujumbe, muundo na mtindo
- Kuchangamkia uandishi wa baruapepe katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuandika baruapepe kwa rafiki, mzazi, mwalimu n.k akishirikiana na wenzake darasani, kwa kutumia tarakilishi akizingatia muundo wa uandishi wa baruapepe
- Kushirikiana na wenzake kujadili mada ya baruapepe na vipengele vyake/yale yanayofaa kujumuishwa
- Kuandika baruapepe kwa kuzingatia ubora wa sentensi (sahihi kisarufi, zilizokamilika kimaana, zenye kufuatana kwa kujenga wazo na zenye kuzingatia uakifishi mzuri) kuunda aya
- Kutuma baruapepe aliyoiandika kwa mpokeaji

Ni mambo gani unayoweza kumweleza rafiki yako katika baruapepe?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 72
Vifaa vya kidijitali
Kielelezo cha baruapepe iliyokamilika
Mwongozo wa kuandika baruapepe
Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 73
Kadi maneno
Tarakilishi/vifaa vya kidijitali
Chati ya ngeli ya I-ZI
Miti maneno

Kuandika baruapepe yenye anwanipepe ya mtumaji na mpokeaji, mada, mtajo, mwili, hitimisho na jina la mwandishi Kutuma baruapepe kwa mwalimu au mpokeaji Kufanya tathmini ya baruapepe za wenzake

Sarufi
Kusikiliza na Kuzungumza

Ngeli ya I-ZI
Methali: Methali Zinazohusu Bidii

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua viambishi vipatanishi vya ngeli ya I-ZI katika sentensi
- Kuunda sentensi akitumia nomino za ngeli ya I-ZI katika umoja na wingi akizingatia upatanisho wa kisarufi
- Kuonea fahari matumizi ya ngeli ya I-ZI katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua viambishi vya ngeli ya I-ZI katika sentensi kwa kuvipigia mstari daftarini au kuvikoleza rangi katika tarakilishi
- Kutumia nomino za ngeli ya I-ZI katika sentensi akiwa peke yake, wawiliwawili au katika vikundi
- Kusikiliza usomaji wa sentensi zilizoundwa kutokana na nomino za ngeli ya I-ZI kutoka kwenye tepurekoda au kinasasauti
- Kuunda sentensi kwa kutumia nomino ya ngeli ya I-ZI akiwa peke yake au kwa kushirikiana na wenzake

Je, utajuaje viambishi vipatanishi vya ngeli ya I-ZI kwenye sentensi?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 74
Vifaa vya kidijitali
Orodha ya nomino za ngeli ya I-ZI
Mifano ya sentensi zenye nomino za ngeli ya I-ZI
Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 78
Chati ya methali
Orodha ya methali zinazohusu bidii

Kutambua viambishi vipatanishi vya ngeli ya I-ZI katika sentensi Kujaza nafasi kwa viambishi sahihi vya ngeli ya I-ZI Kutunga sentensi zenye nomino za ngeli ya I-ZI kwa kuzingatia upatanisho wa kisarufi Kufanyiana tathmini ya sentensi

KUKABILIANA NA UMASKINI

Kusikiliza na Kuzungumza

Methali: Methali Zinazohusu Bidii

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua methali zinazohusu bidii ili kuzitofautisha na aina zingine za methali
- Kueleza maana na matumizi ya methali mbalimbali zinazohusu bidii katika jamii
- Kutumia methali zinazohusu bidii katika mawasiliano
- Kuchangamkia matumizi ya methali katika kuhimiza bidii

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kushirikiana na wenzake katika kukamilisha methali zinazohusu bidii
- Kusakura mtandaoni kwa kusaidiwa na mzazi au mlezi wake ili kupata methali zaidi zinazohusu bidii na matumizi ya methali hizo
- Kutunga sentensi akitumia methali zinazohusu bidii
- Kutumia kamusi ya methali kueleza maana za methali mbalimbali zinazohusu bidii

Kutumia methali zinazohusu bidii kuna umuhimu gani?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 80
Kamusi ya methali
Vifaa vya kidijitali
Chati ya methali na maana zake

Kueleza maana za methali zinazohusu bidii Kutunga sentensi zenye methali zinazohusu bidii Kutumia methali kukamilisha kifungu Kuandika kifungu kifupi ukitumia methali za bidii

Kusoma

Kusoma kwa Ufahamu: Shairi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua mizani na vina katika shairi ili kuvibainisha
- Kusoma shairi akizingatia vina, mizani na ujumbe ili kuimarisha ufahamu
- Achangamkie kusoma shairi akizingatia mapigo ya sauti

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua vina na mizani katika shairi lililochapisha au la mtandaoni
- Kujadili vina na mizani katika shairi akiwa na mwenzake au katika kikundi
- Kushirikiana na mwenzake kusoma shairi akizingatia vina, mizani na ujumbe
- Kusikiliza shairi likisomwa kwa mahadhi kwenye vifaa vya kidijitali au na mgeni mwalikwa na kujadili vina, mizani na ujumbe wake

Je, ni nini kinachotofautisha mashairi na maandishi mengine?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 82
Mashairi mbalimbali
Vifaa vya kidijitali
Chati yenye mifano ya vina na mizani

Kutambua vina na mizani katika shairi Kusoma shairi kwa kuzingatia vina na mizani Kupigia mistari vina vya kati na vya mwisho Kueleza idadi ya mizani katika shairi

Kusoma

Kusoma kwa Ufahamu: Shairi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua mizani na vina katika shairi ili kuvibainisha
- Kusoma shairi akizingatia vina, mizani na ujumbe ili kuimarisha ufahamu
- Achangamkie kusoma shairi akizingatia mapigo ya sauti

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kushirikiana na wenzake kutafuta mashairi mtandaoni na kujadili vina, mizani na ujumbe uliomo
- Kusoma shairi "Tumeshinda Uchochole" akizingatia vina, mizani na ujumbe
- Kuandika ujumbe unaojitokeza katika shairi "Tumeshinda Uchochole"
- Kujibu maswali kuhusu vina, mizani na ujumbe wa shairi

Ujumbe gani unaweza kutolewa kupitia ushairi?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 84
Shairi la "Tumeshinda Uchochole"
Vifaa vya kidijitali
Mashairi mbalimbali

Kusoma shairi kwa kuzingatia vina na mizani Kujibu maswali kuhusu shairi Kueleza ujumbe unaojitokeza katika shairi Kufanya tathmini ya idadi ya mizani katika beti

Kuandika

Insha ya Maelezo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua insha za maelezo katika matini mbalimbali
- Kuandika insha ya maelezo kwa kufuata kanuni zifaazo
- Kuchangamkia utunzi mzuri wa insha ili kuimarisha uandishi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua vifungu vya maelezo vilivyoandikwa kwenye matini mbalimbali au tarakilishi
- Kushirikiana na wenzake kujadili mada na muundo wa insha ya maelezo
- Kujadiliana na wenzake kuhusu mambo muhimu yanayojenga mpangilio mzuri wa mawazo katika insha
- Kutambua mada ya insha mliyosoma
- Kujadili muundo wa insha hiyo

Unazingatia nini unapoandika insha ya maelezo?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 85
Vielelezo vya insha za maelezo
Vifaa vya kidijitali
Kielelezo cha muundo wa insha

Kutambua vipengele vya insha ya maelezo Kueleza sifa za insha ya maelezo Kuorodhesha mambo muhimu ya kuzingatia katika insha ya maelezo Kutofautisha insha ya maelezo na aina nyingine za insha

Kuandika
Sarufi

Insha ya Maelezo
Ngeli ya U-ZI

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua insha za maelezo katika matini mbalimbali
- Kuandika insha ya maelezo kwa kufuata kanuni zifaazo
- Kuchangamkia utunzi mzuri wa insha ili kuimarisha uandishi

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kuandika insha ya maelezo isiyopungua maneno 150 kwa kuzingatia anwani, mpangilio mzuri wa mawazo, hati safi, tahajia, kanuni za kisarufi, uakifishaji mwafaka na kwa lugha ya kiubunifu unaojumuisha methali na nahau alizojifunza awali
- Kuandika insha ya maelezo mtandaoni na kuisambaza kwa wenzake na mwalimu ili kuisoma na kuitathmini
- Kuwasomea wenzake insha aliyoandika ili kuitolea maoni

Ni mambo gani unazingatia ili kuandika insha ya maelezo ya kuvutia?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 86
Vifaa vya kidijitali
Orodha hakiki ya mambo ya kuzingatia katika insha ya maelezo
Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 87
Kadi maneno
Chati ya nomino za ngeli ya U-ZI

Kuandika insha ya maelezo ifaayo Kutumia methali na nahau katika insha Kusahihisha makosa katika insha Kutathmini insha za wenzake

Sarufi

Ngeli ya U-ZI

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua viambishi vipatanishi vya ngeli ya U-ZI katika sentensi
- Kuunda sentensi akitumia nomino za ngeli ya U-ZI katika umoja na wingi akizingatia upatanisho wa kisarufi
- Kufurahia matumizi ya ngeli ya U-ZI katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua viambishi vya ngeli ya U-ZI katika sentensi kwa kuvipigia mstari daftarini mwake au kuvikoleza rangi katika tarakilishi
- Kusikiliza usomaji wa sentensi zilizoundwa kutokana na nomino za ngeli ya U-ZI kutoka kwenye tepurekoda au kinasasauti
- Kuunda sentensi kwa kutumia nomino ya ngeli ya U-ZI akiwa peke yake au kwa kushirikiana na wenzake
- Kujaza nafasi kwa kutumia viambishi vya ngeli ya U-ZI

Je, nomino za ngeli ya U-ZI huchukua viambishi gani katika sentensi?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 91
Vifaa vya kidijitali
Chati ya viambishi vya ngeli ya U-ZI
Kadi za sentensi

Kutambua viambishi vipatanishi vya ngeli ya U-ZI Kujaza nafasi kwa viambishi sahihi vya ngeli ya U-ZI Kutunga sentensi zenye viambishi vipatanishi vya ngeli ya U-ZI Kufanyiana tathmini ya sentensi

MAADILI

Kusikiliza na Kuzungumza

Ushairi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kukariri shairi kwa kuzingatia matamshi na mahadhi mbalimbali
- Kueleza maana ya msamiati uliotumiwa katika shairi
- Kutumia msamiati uliotumiwa katika shairi kuboresha masiliano
- Kuonyesha ufahamu wa ujumbe katika shairi kwa kujibu maswali
- Kuchangamkia ushairi kama njia ya kujieleza kwa ufasaha

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kukariri shairi kuhusu mada lengwa (maadili) kwa kuzingatia matamshi na mahadhi mbalimbali
- Kusikiliza shairi lengwa likikaririwa au kuimbwa na mwalimu, mgeni mwalikwa (mghani) au kupitia vifaa vya kidijitali
- Kushirikiana na wenzake kukariri au kuimba shairi kwa mahadhi mbalimbali
- Kutambua msamiati uliotumika katika ushairi kuhusu maadili (k.m. haki, usawa, heshima na uwajibikaji) na kuueleza akiwa peke yake au kwa kushirikiana na wenzake

Ushairi unaweza kuboresha mazungumzo yako vipi?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 94
Chati ya shairi la "Nawajibika"
Vifaa vya kidijitali
Kamusi

Kukariri shairi kwa kuzingatia mahadhi Kueleza maana ya msamiati uliotumiwa katika shairi Kujibu maswali kuhusu ujumbe wa shairi Kutumia msamiati wa shairi kutunga sentensi

Kusikiliza na Kuzungumza

Ushairi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kukariri shairi kwa kuzingatia matamshi na mahadhi mbalimbali
- Kueleza maana ya msamiati uliotumiwa katika shairi
- Kutumia msamiati uliotumiwa katika shairi kuboresha masiliano
- Kuonyesha ufahamu wa ujumbe katika shairi kwa kujibu maswali
- Kuchangamkia ushairi kama njia ya kujieleza kwa ufasaha

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kushirikiana na wenzake kujadili ujumbe katika shairi
- Kujibu maswali yanayotokana na shairi alilosikiliza, aliloimba au kukariri
- Kutunga sentensi kwa kutumia msamiati alioujifunza kutoka kwa shairi
- Kukariri shairi mbele ya darasa akizingatia matamshi bora na mahadhi

Je, shairi linalohusiana na maadili lina umuhimu gani?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 95
Mashairi mbalimbali
Vifaa vya kidijitali
Uchati wa msamiati wa maadili

Kukariri shairi kwa usahihi Kutambua ujumbe katika shairi Kutumia msamiati wa shairi katika sentensi Kufanya tathmini ya shairi zilizokaririwa

Kusoma

Kusoma kwa Mapana: Makala

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua makala ya kusoma katika maktaba ili kuimarisha uchaguzi bora wa makala
- Kusoma makala mbalimbali ili kujenga ufasaha wa lugha
- Kufurahia kusoma makala mbalimbali ili kujenga ufasaha wa lugha

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua makala mbalimbali kuhusu maadili
- Chagueni makala yanayowavutia miongoni mwa yale mliyotambua
- Someni makala mliyochagua
- Jadilini mmejifunza nini kutokana na makala hayo

Je, unafaa kuzingatia nini unapojichagulia makala ya kusoma?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 96
Makala mbalimbali
Vifaa vya kidijitali
Kamusi

Kutambua makala ya kusoma Kueleza ujumbe wa makala Kutambua msamiati muhimu katika makala Kutoa muhtasari wa makala

Kusoma

Kusoma kwa Mapana: Makala

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua makala ya kusoma katika maktaba ili kuimarisha uchaguzi bora wa makala
- Kusoma makala mbalimbali ili kujenga ufasaha wa lugha
- Kufurahia kusoma makala mbalimbali ili kujenga ufasaha wa lugha

Mwanafunzi aelekezwe:
- Tambua maneno usiyojua maana zake katika makala mliyosoma
- Tumia kamusi kueleza maana za msamiati huo
- Wasilisha kazi yako kwa mwalimu na wenzako
- Waombe wakutolee maoni

Unapenda kusoma makala ya aina gani?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 97
Kamusi
Makala mbalimbali
Vifaa vya kidijitali

Kutambua msamiati katika makala Kueleza maana ya msamiati kwa kutumia kamusi Kutoa maoni kuhusu ujumbe wa makala Kutumia msamiati katika sentensi

Kuandika

Insha ya Wasifu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua vipengele vya kimuundo vya insha za wasifu
- Kuandika insha ya wasifu kwa kuzingatia muundo na mtindo ufaao
- Kufurahia uandishi wa insha za wasifu ili kukuza stadi ya kuandika

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua insha ya wasifu kwa kurejelea vielelezo vya insha zilizoandikwa kwenye matini mbalimbali au tarakilishi
- Jadilini sehemu mbalimbali za insha ya wasifu vifuatavyo kwenye insha mliyosoma: kichwa, utangulizi, mwili na hitimisho
- Jikiteni jinsi mada yenyewe, utangulizi, mwili na hitimisho vinaweza kumwelezea mtu, kitu, mnyama au mahali

Unazingatia nini unapoandika insha ya wasifu?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 98
Insha za wasifu
Vifaa vya kidijitali
Mchoro wa muundo wa insha ya wasifu

Kutambua vipengele vya muundo vya insha ya wasifu Kuchora mchoro wa muundo wa insha ya wasifu Kueleza vipengele vinavyojenga insha ya wasifu Kutofautisha insha ya wasifu na aina nyingine za insha

Kuandika

Insha ya Wasifu

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua vipengele vya kimuundo vya insha za wasifu
- Kuandika insha ya wasifu kwa kuzingatia muundo na mtindo ufaao
- Kufurahia uandishi wa insha za wasifu ili kukuza stadi ya kuandika

Mwanafunzi aelekezwe:
- Chagua mada ya kutungia insha ya wasifu
- Jadili kuhusu mada uliyochagua na wenzako darasani
- Andaa vidokezo ambavyo vitakuongoza kuandika insha ya wasifu kuhusu mada uliyochagua
- Andika insha ya wasifu kwa kuzingatia vidokezo ulivyoandaa

Je, ni mada gani zinafaa kuandikiwa insha ya wasifu?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 99
Vifaa vya kidijitali
Orodha ya vipengele vya insha ya wasifu
Miongozo ya kuandika insha ya wasifu

Kuandika insha ya wasifu kwa kuzingatia muundo ufaao Kutumia lugha ya kiubunifu kuandika insha Kusahihisha makosa katika insha Kutoa tathmini ya insha za wenzake

Sarufi

Ngeli ya U-YA

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:
Mwisho wa funzo,
- Kutambua nomino katika ngeli ya U-YA ili kuzitofautisha na nomino katika ngeli nyingine
- Kuandika nomino za ngeli ya U-YA katika umoja na wingi
- Kuandika umoja na wingi wa mafungu ya maneno katika ngeli ya ngeli ya U-YA
- Kuchangamkia kutumia nomino za ngeli ya U-YA katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- Kutambua nomino zinazoanza kwa herufi u- katika umoja na zinazoanza kwa ma- katika wingi
- Kutambua nomino katika ngeli ya U-YA kwenye chati, ubao, mti maneno, kapu la maneno au kifaa cha kidijitali
- Kupiga mstari viambishi vipatanishi vya ngeli ya U-YA katika sentensi
- Kujaza nafasi kwa viambishi vifaavyo vya ngeli ya U-YA

Je, nomino za ngeli ya U-YA huchukua viambishi gani katika sentensi?

Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 100
Kadi maneno
Chati ya nomino za ngeli ya U-YA
Picha zenye nomino za ngeli ya U-YA
Mentor Kiswahili Gredi ya 5 uk. 101
Chati ya viambishi vya ngeli ya U-YA
Vifaa vya kidijitali

Kutambua nomino za ngeli ya U-YA Kuandika nomino za ngeli ya U-YA katika umoja na wingi Kutambua viambishi vipatanishi vya ngeli ya U-YA Kujaza nafasi kwa viambishi sahihi vya ngeli ya U-YA

ELIMU YA MAZINGIRA

Kusikiliza na Kuzungumza
Kusikiliza na Kuzungumza

Nahau: Nahau za Usafi na Mazingira

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua nahau za usafi na mazingira katika matini mbalimbali
- kufafanua maana za nahau mbalimbali za usafi na mazingira kwa kutoa mifano
- kutumia nahau za usafi na mazingira katika mawasiliano
- kuthamini matumizi ya nahau za usafi na mazingira katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutambua nahau za usafi na mazingira (k.v. angua kucha, penga kamasi, piga deki, piga sulu, piga mswaki, enda msalani) katika chati, michoro, picha, vikapu maneno, mti maneno au katika vyombo vya kidijitali
- kujadiliana na wenzake maana za nahau za usafi na mazingira na kutoa mifano
- kutumia nahau za usafi na mazingira kutunga sentensi akiwa pekee au kwa kushirikiana na wenzake
- kushirikiana na wenzake kujaza nafasi katika sentensi kwa kutumia nahau mwafaka

1. Je, ni nahau zipi zinahusu usafi? 2. Je, ni nahau zipi zinahusu mazingira?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 104
Picha za nahau mbalimbali
Kadi za maneno
Chati ya nahau
Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 105
Orodha ya nahau
Picha zinazoonyesha nahau mbalimbali
Vifaa vya kidijitali

Kutambua nahau za usafi na mazingira Kueleza maana za nahau Kutunga sentensi zenye nahau Kujaza nafasi kwa kutumia nahau

Kusoma

Kusoma kwa Mapana: Matini

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua matini anazotaka kusoma kwenye maktaba
- kusoma matini ili kufaidika na ujumbe na lugha inayotumiwa
- kufurahia usomaji wa matini za aina mbalimbali ili kujenga utamaduni wa kusoma

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutambua aina mbalimbali za matini (kama vile vitabu, magazeti, na majarida) kwenye maktaba, tarakilishi au kadi za katalogi
- kutazama picha za matini mbalimbali na kujadili kuhusu aina za matini
- kujadili kuhusu nini kinachoonekana kwenye picha za matini mbalimbali
- kutambua matini ya kujisomea maktabani au mtandaoni
- kutambua matini inayomvutia kuisoma

1. Unapenda kusoma matini ya aina gani? 2. Ni vipi unavyoweza kupata matini ya kusoma? 3. Kusoma aina mbalimbali za matini kuna umuhimu gani?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 107
Picha za matini mbalimbali
Vitabu, magazeti na majarida
Vifaa vya kidijitali
Matini mbalimbali
Maktaba

Kutambua aina mbalimbali za matini Kusoma matini aliyochagua Kueleza aina za matini Kujibu maswali kuhusu matini

Kusoma
Kuandika

Kusoma kwa Mapana: Matini
Kuandika Insha: Insha ya Maelezo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua matini anazotaka kusoma kwenye maktaba
- kusoma matini ili kufaidika na ujumbe na lugha inayotumiwa
- kufurahia usomaji wa matini za aina mbalimbali ili kujenga utamaduni wa kusoma

Mwanafunzi aelekezwe:
- kusoma matini aliyoichagua ili kupata ujumbe uliomo
- kueleza ujumbe wa matini hiyo kwa ufupi
- kuandika muhtasari wa matini aliyoisoma
- kuwasilisha muhtasari wake kwa wenzake ili wausikilize na kuutolea maoni
- kutoa maoni yake kuhusu matini aliyoisoma
- kujadiliana na wenzake kuhusu matini mbalimbali walizozisoma

1. Ulipata ujumbe gani kutoka kwa matini uliyosoma? 2. Unaweza kushauri wenzako wasome matini hiyo? Kwa nini?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 108
Matini mbalimbali
Daftari za wanafunzi
Vifaa vya kidijitali
Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 109
Matini ya insha ya maelezo
Mifano ya insha za maelezo
Chati ya muundo wa insha

Kueleza ujumbe wa matini aliyosoma Kuandika muhtasari wa matini Kuwasilisha muhtasari Kutoa maoni kuhusu matini

Kuandika
Sarufi

Kuandika Insha: Insha ya Maelezo
Ngeli ya KU-KU

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua insha za maelezo katika matini mbalimbali
- kuandika insha ya maelezo kwa kuzingatia muundo na mtindo ufaao
- kuchangamkia utungaji wa insha za maelezo ili kuimarisha uandishi bora

Mwanafunzi aelekezwe:
- kujadili mada mbalimbali kuhusu mazingira zinazoweza kuandikiwa insha ya maelezo
- kuchagua mada kati ya zile zilizojadiliwa
- kuandaa vidokezo vitakavyomwongoza kuandika insha hiyo
- kuandika insha isiyopungua maneno 150 kuhusu mada aliyoichagua
- kusoma insha aliyoandika kwa wenzake ili waitolee maoni
- kurekebisha insha kulingana na maoni ya wenzake
- kuhifadhi insha hiyo katika potifolio

1. Je, ni vipengele gani muhimu vya kuzingatia katika kuandika insha ya maelezo? 2. Kwa nini ni muhimu kutunza mazingira?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 111
Daftari la mwanafunzi
Mifano ya insha za maelezo
Vidokezo vya kuandaa insha
Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 112
Picha za vitendo
Sentensi zilizo na nomino za ngeli ya KU-KU
Orodha ya nomino za ngeli ya KU-KU

Kuandika insha ya maelezo Kuzingatia sifa za insha ya maelezo Kutumia vidokezo kuandika insha Kuwasilisha insha Kurekebisha insha

Sarufi

Ngeli ya KU-KU

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua nomino katika ngeli ya KU-KU
- kuandika nomino za ngeli ya KU-KU katika umoja na wingi
- kuandika umoja na wingi wa mafungu ya maneno katika ngeli ya KU-KU
- kuchangamkia kutumia nomino za ngeli ya KU-KU katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutazama picha zinazoonyesha vitendo mbalimbali na kutaja vitendo hivyo
- kutaja nomino za ngeli ya KU-KU kutokana na vitendo katika picha
- kutaja nomino nyingine za ngeli ya KU-KU
- kuchagua nomino za ngeli ya KU-KU kwenye mti maneno
- kuunda nomino za ngeli ya KU-KU kwa kutumia kiambishi ku- na kitenzi
- kuandika sentensi katika umoja na wingi
- kutunga sentensi kwa kutumia nomino za ngeli ya KU-KU

1. Ni vipi tunaweza kuunda nomino za ngeli ya KU-KU? 2. Je, nomino za ngeli ya KU-KU zinatofautiana vipi na nomino za ngeli nyingine?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 113
Picha za vitendo
Mti maneno
Jedwali la kuundika nomino za ngeli ya KU-KU
Vifaa vya kidijitali
Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 115
Sentensi zenye viambishi vya ngeli ya KU-KU
Tepurekoda au kinasasauti

Kuunda nomino za ngeli ya KU-KU Kutambua nomino za ngeli ya KU-KU Kuandika sentensi katika umoja na wingi Kutunga sentensi zenye nomino za ngeli ya KU-KU

Sarufi

Ngeli ya KU-KU

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua viambishi vipatanishi vya ngeli ya KU-KU kwenye sentensi
- kuunda sentensi akitumia nomino za ngeli ya KU-KU katika umoja na wingi akizingatia upatanisho wa kisarufi
- kufurahia matumizi ya ngeli ya KU-KU katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- kusikiliza sentensi zikisomwa katika kiungo kilichotolewa
- kutambua nomino za ngeli ya KU-KU kwenye sentensi alizosikiliza
- kutumia kiambishi cha ngeli ya KU-KU kujaza kila nafasi kwa usahihi
- kuandika nomino tano za ngeli ya KU-KU
- kuchagua nomino ya ngeli ya KU-KU kwenye orodha iliyotolewa kujazia kila pengo
- kutunga sentensi zenye nomino za ngeli ya KU-KU

1. Je, kuna nomino gani nyingine za ngeli ya KU-KU ambazo hujazitaja bado? 2. Je, ni viambishi gani vya ngeli ya KU-KU hutumika katika umoja na wingi?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 116
Kiungo cha sauti:
Orodha ya nomino za ngeli ya KU-KU
Sentensi zenye nafasi za kujaza

Kujaza nafasi kwa viambishi vya ngeli ya KU-KU Kutambua nomino za ngeli ya KU-KU Kutunga sentensi zenye nomino za ngeli ya KU-KU Kufafanua matumizi ya viambishi vya ngeli ya KU-KU

NDEGE WA PORINI

Kusikiliza na Kuzungumza

Visawe

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua maneno matatu yenye maana sawa katika matini
- kutumia visawe ifaavyo katika mawasiliano
- kuthamini matumizi ya visawe katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutambua maneno matatu yenye maana sawa (k.v. nyumbani, mastakimu, chengo; barabara, tariki, baraste; jitimai, huzuni, simanzi) kwa kutumia kapu la maneno, kadi za maneno, mti maneno au kuburura kwa kutumia tarakilishi
- kueleza maana ya maneno matatu yenye maana sawa akiwa na wenzake
- kuambatanisha maneno matatu yenye maana sawa kutoka kapu maneno, mti maneno, ubao, chati, vyombo vya kidijitali, kadi maneno
- kuhusisha visawe na vifaa halisi, picha, michoro kwenye chati, kitabu au vyombo vya kidijitali
- kujadili visawe mbalimbali katika vikundi

Unajua maneno gani yenye maana sawa?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 118
Picha za ndege wa porini
Kadi za maneno
Kapu la maneno
Mti maneno
Vifaa vya kidijitali

Kutambua maneno matatu yenye maana sawa Kueleza maana ya visawe Kuambatanisha maneno matatu yenye maana sawa Kutunga sentensi kwa kutumia visawe

Kusikiliza na Kuzungumza

Visawe

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua maneno matatu yenye maana sawa katika matini
- kutumia visawe ifaavyo katika mawasiliano
- kuthamini matumizi ya visawe katika mawasiliano

Mwanafunzi aelekezwe:
- kuchagua kundi la maneno lenye visawe pekee (k.v. kandanda, kabumbu, soka)
- kueleza maana ya maneno aliyochagua
- kutaja visawe vingine vitatu anavyojua
- kushiriki katika mchezo ambapo mmoja anataja neno na mwingine anataja visawe viwili vya neno hilo
- kuambatanisha kila neno na visawe vyake kwenye jedwali
- kutamka sentensi upya kwa kutumia visawe vya maneno yaliyopigiwa mstari

1. Je, mtu anaweza kutumia visawe wapi? 2. Kwa nini visawe ni muhimu katika lugha?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 119
Kadi za visawe
Jedwali la kuambatanisha maneno na visawe
Sentensi zenye maneno yaliyopigiwa mstari

Kuchagua maneno yenye visawe Kutaja visawe vya maneno Kuambatanisha maneno na visawe vyake Kutumia visawe katika sentensi

Kusoma

Kusoma kwa Ufahamu: Mchezo wa Kuigiza

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua mchezo wa kuigiza katika matini
- kusoma mchezo mfupi wa kuigiza kwa ufasaha
- kueleza maana ya msamiati uliotumiwa katika mchezo wa kuigiza
- kuonyesha ufahamu wa mchezo wa kuigiza kwa kujibu maswali
- kuigiza mchezo mfupi ili kukuza uwezo wa kujieleza
- kufurahia kusoma michezo na kuigiza

Mwanafunzi aelekezwe:
- kusoma mchezo wa kuigiza kuhusu ndege wa porini "SHIDA TUNAZOKABILIANA NAZO"
- kueleza maana ya mchezo wa kuigiza
- kujadili ujumbe wa mchezo wa kuigiza
- kutaja wahusika watano waliotajwa kwenye mchezo wa kuigiza
- kuonyesha maelekezo yaliyotumika katika mchezo wa kuigiza
- kujadili maana za maneno kama yalivyotumika katika mchezo wa kuigiza
- kuigiza mchezo uliosomwa

1. Umewahi kusoma michezo ipi ya kuigiza? 2. Unakumbuka nini katika mchezo uliowahi kuusoma? 3. Kusoma michezo ya kuigiza kuna umuhimu gani?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 121
Mchezo wa kuigiza "SHIDA TUNAZOKABILIANA NAZO"
Orodha ya wahusika
Vifaa vya kidijitali

Kutambua mchezo wa kuigiza Kutaja wahusika kwenye mchezo wa kuigiza Kueleza maana ya maneno Kujibu maswali kutoka kwa mchezo wa kuigiza Kuigiza mchezo wa kuigiza

Kusoma

Kusoma kwa Ufahamu: Mchezo wa Kuigiza

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua mchezo wa kuigiza katika matini
- kusoma mchezo mfupi wa kuigiza kwa ufasaha
- kueleza maana ya msamiati uliotumiwa katika mchezo wa kuigiza
- kuonyesha ufahamu wa mchezo wa kuigiza kwa kujibu maswali
- kuigiza mchezo mfupi ili kukuza uwezo wa kujieleza
- kufurahia kusoma michezo na kuigiza

Mwanafunzi aelekezwe:
- kueleza maana za maneno kama vile 'mwewe', 'mbuni', 'chiriku', 'kasuku' na 'kukuziwa' jinsi yalivyotumika katika mchezo wa kuigiza
- kuandika ujumbe wa mchezo wa kuigiza kwa ufupi
- kuwasilisha muhtasari wa mchezo wa kuigiza kwa wenzake ili wautolee maoni
- kuigiza mchezo wa kuigiza kwa kuhakikisha wametilia mkazo maelekezo yaliyotolewa
- kusoma video ya mchezo wa kuigiza katika mtandao salama
- kujadili maelekezo yaliyotumiwa kwenye mchezo huo

1. Je, ujumbe wa mchezo wa kuigiza "SHIDA TUNAZOKABILIANA NAZO" ni upi? 2. Ni matatizo gani yanayowakumba ndege wa porini?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 123
Mchezo wa kuigiza ulioandikwa
Video za mchezo wa kuigiza
Kamusi ya Kiswahili

Kueleza maana ya maneno Kuandika muhtasari wa mchezo wa kuigiza Kuigiza mchezo wa kuigiza kwa kuzingatia maelekezo Kujadili ujumbe wa mchezo wa kuigiza

Kusoma

Kusoma kwa Ufahamu: Mchezo wa Kuigiza

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua mchezo wa kuigiza katika matini
- kusoma mchezo mfupi wa kuigiza kwa ufasaha
- kueleza maana ya msamiati uliotumiwa katika mchezo wa kuigiza
- kuonyesha ufahamu wa mchezo wa kuigiza kwa kujibu maswali
- kuigiza mchezo mfupi ili kukuza uwezo wa kujieleza
- kufurahia kusoma michezo na kuigiza

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutafuta video ya mchezo wa kuigiza katika mtandao salama
- kutaja wahusika katika mchezo huo wa kuigiza
- kueleza maelekezo yaliyotumiwa katika mchezo huo wa kuigiza
- kuandika ujumbe wa mchezo huo wa kuigiza kwa ufupi
- kusomea wenzake ujumbe huo ili wautolee maoni
- kuendelea kufanya mazoezi ya kuigiza mchezo alichosoma kwa kutumia maelekezo yafaayo

1. Kwa nini maelekezo ni muhimu katika mchezo wa kuigiza? 2. Ni maelekezo gani yaliyotumiwa katika mchezo wa kuigiza uliotazama?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 125
Video ya mchezo wa kuigiza
Kifaa cha kidijitali cha kutazama video
Mtandao salama

Kutaja wahusika katika mchezo wa kuigiza Kueleza maelekezo katika mchezo wa kuigiza Kuandika ujumbe wa mchezo wa kuigiza Kuigiza mchezo kwa kuzingatia maelekezo

Kuandika

Insha za Masimulizi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kueleza sifa za insha ya masimulizi ili kuibainisha
- kuandika insha ya masimulizi kwa kufuata kanuni zifaazo
- kuchangamkia utunzi mzuri

Mwanafunzi aelekezwe:
- kusoma insha ya masimulizi kuhusu "CHANZO CHA TABIA ZA NDEGE"
- kutambua sifa za insha ya masimulizi
- kupambanua sehemu za insha hiyo (mada, utangulizi, mwili, hitimisho)
- kujadili maudhui ya insha hiyo
- kuandika vidokezo vya insha tofauti ya masimulizi kuhusu ndege wa porini
- kujadiliana na wenzake kuhusu vidokezo hivyo

Ni mambo gani unayozingatia ili kuandika insha ya masimulizi ya kuvutia?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 126
Insha ya masimulizi "CHANZO CHA TABIA ZA NDEGE"
Chati ya sifa za insha ya masimulizi
Daftari la mwanafunzi

Kutambua sifa za insha ya masimulizi Kupambanua sehemu za insha ya masimulizi (mada, utangulizi, mwili, hitimisho) Kueleza maudhui ya insha ya masimulizi Kuandika vidokezo vya insha ya masimulizi

Kuandika
Sarufi

Insha za Masimulizi
Mnyambuliko wa Vitenzi: Kauli ya Kutendewa

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kueleza sifa za insha ya masimulizi ili kuibainisha
- kuandika insha ya masimulizi kwa kufuata kanuni zifaazo
- kuchangamkia utunzi mzuri

Mwanafunzi aelekezwe:
- kuzingatia vidokezo alivyoandaa kuandika insha ya masimulizi kuhusu "Ziara ya Kuona Ndege wa Porini"
- kuandika insha isiyopungua maneno 150 kwa kuzingatia vigezo kama vile mada, utangulizi, mwili, na hitimisho
- kusoma insha aliyoandika kwa wenzake ili waisome na kuitolea maoni
- kurekebisha insha yake kulingana na maoni ya wenzake
- kuhifadhi nakala safi ya insha hiyo katika potifolio

Je, ni sifa zipi muhimu za insha ya masimulizi?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 127
Vidokezo vya insha ya masimulizi
Daftari la mwanafunzi
Potifolio
Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 128
Picha zinazoonyesha watu wakifanyiwa vitendo
Orodha ya vitenzi
Sentensi zenye vitenzi katika kauli ya kutendewa

Kuandika insha ya masimulizi Kuzingatia muundo wa insha ya masimulizi Kusoma na kurekebisha insha ya masimulizi Kuhifadhi insha katika potifolio

Sarufi

Mnyambuliko wa Vitenzi: Kauli ya Kutendewa

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua vitenzi katika hali ya kutendewa katika matini ili kuvitofautisha
- kutumia vitenzi katika hali ya kutendewa ipasavyo anapowasiliana
- kuchangamkia matumizi ya vitenzi katika hali ya kutendewa katika mawasiliano ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- kuambatanisha vitenzi katika kauli ya kutenda na kutendewa (anda - andikiwa, zima - zimiwa)
- kutaja vitenzi vingine vitano vilivyo katika kauli ya kutendewa
- kunyambua vitenzi katika kauli ya kutendewa (pima - pimiwa, cheza - chezewa)
- kutunga sentensi katika kauli ya kutendewa akitumia vitenzi mbalimbali
- kuwasomea wenzake sentensi alizozitunga ili wazitolee maoni

1. Je, unaweza kutaja vitenzi vilivyo katika kauli ya kutendewa? 2. Kauli ya kutendewa inatusaidiaje katika kuwasiliana?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 129
Jedwali la vitenzi katika kauli ya kutenda na kutendewa
Sentensi zenye vitenzi katika kauli ya kutendewa
Daftari la mwanafunzi

Kuambatanisha vitenzi katika kauli ya kutenda na kutendewa Kunyambua vitenzi katika kauli ya kutendewa Kutunga sentensi zenye vitenzi katika kauli ya kutendewa Kuwasomea wenzake sentensi

Sarufi

Mnyambuliko wa Vitenzi: Kauli ya Kutendeka

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua vitenzi katika hali ya kutendeka katika matini ili kuvitofautisha
- kutumia vitenzi katika hali ya kutendeka ipasavyo anapowasiliana
- kuchangamkia matumizi ya vitenzi katika hali ya kutendeka katika mawasiliano ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutazama picha zinazoonyesha vitendo (futika, funguka, shoneka, limika)
- kujadili kinachofanyika kwenye picha hizo
- kusoma vitenzi kwenye picha hizo
- kueleza kwamba vitenzi hivyo viko katika kauli ya kutendeka
- kutaja vitenzi vitano vingine katika kauli ya kutendeka
- kuchagua vitenzi katika kauli ya kutendeka kwenye chati
- kupigia mstari vitenzi katika kauli ya kutendeka kwenye sentensi
- kuchagua sentensi zilizo na vitenzi katika kauli ya kutendeka

Je, ni vitenzi vipi viko kwenye kauli ya kutendeka?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 130
Picha zinazoonyesha vitendo katika kauli ya kutendeka
Chati ya vitenzi
Sentensi zenye vitenzi vya kauli ya kutendeka

Kutambua vitenzi katika kauli ya kutendeka Kutaja vitenzi katika kauli ya kutendeka Kupigia mstari vitenzi katika kauli ya kutendeka Kuchagua sentensi zenye vitenzi katika kauli ya kutendeka

Sarufi

Mnyambuliko wa Vitenzi: Kauli ya Kutendana

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua vitenzi katika hali ya kutendana katika matini ili kuvitofautisha
- kutumia vitenzi katika hali ya kutendana ipasavyo anapowasiliana
- kuchangamkia matumizi ya vitenzi katika hali ya kutendana katika mawasiliano ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutazama picha zinazoonyesha vitendo (salimiana, agana)
- kujadili kinachotendeka kwenye picha hizo
- kusoma vitenzi kwenye picha hizo
- kueleza kuwa vitenzi hivyo viko katika kauli ya kutendana
- kutaja vitenzi vingine vitano katika kauli ya kutendana
- kuchora duara kwenye vitenzi katika kauli ya kutendana kwenye mraba
- kupigia mstari vitenzi vilivyo katika kauli ya kutendana kwenye sentensi

Kauli ya kutendana huonyesha nini?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 133
Picha zinazoonyesha vitendo katika kauli ya kutendana
Mraba wenye vitenzi mbalimbali
Sentensi zenye vitenzi katika kauli ya kutendana

Kutambua vitenzi katika kauli ya kutendana Kutaja vitenzi katika kauli ya kutendana Kupigia mstari vitenzi katika kauli ya kutendana Kuchagua sentensi zenye vitenzi katika kauli ya kutendana

Sarufi

Mnyambuliko wa Vitenzi: Kutendewa, Kutendeka na Kutendana

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua vitenzi katika hali ya kutendewa, kutendeka na kutendana katika matini ili kuvitofautisha
- kutumia vitenzi katika hali ya kutendewa, kutendeka na kutendana ipasavyo anapowasiliana
- kuchangamkia matumizi ya vitenzi katika hali ya kutendewa, kutendeka na kutendana katika mawasiliano ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- kubainisha kauli za kutendewa, kutendeka na kutendana kwa vitenzi mbalimbali
- kutumia jedwali lililopeanwa kunyambua vitenzi katika kauli tatu: kutenda, kutendewa, kutendeka na kutendana
- kujaza nafasi kwa vitenzi katika kauli mwafaka
- kutunga sentensi kutumia vitenzi katika kauli ya kutendewa, kutendeka na kutendana
- kuwasilisha kazi yake kwa mwalimu

1. Ni tofauti gani kati ya vitenzi katika kauli ya kutendewa, kutendeka na kutendana? 2. Ni kauli ipi unaipenda zaidi kati ya kauli ya kutendewa, kutendeka na kutendana? Kwa nini?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 136
Jedwali la kunyambua vitenzi katika kauli mbalimbali
Sentensi zenye nafasi za kujaza
Daftari la mwanafunzi

Kunyambua vitenzi katika kauli ya kutendewa, kutendeka na kutendana Kujaza nafasi kwa vitenzi katika kauli mwafaka Kutunga sentensi kutumia vitenzi katika kauli mbalimbali Kubainisha tofauti kati ya kauli mbalimbali

MAGONJWA

Kusikiliza na Kuzungumza

Mazungumzo ya Kimuktadha: Miktadha Rasmi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua miktadha mbalimbali kunakotumiwa lugha rasmi ili kukuza mawasiliano
- kutumia lugha katika miktadha rasmi ili kufanikisha mawasiliano
- kuchangamkia matumizi ya lugha katika miktadha rasmi

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutazama picha zinazoonyesha watu katika miktadha rasmi (k.v. hospitalini, ofisini, mahakamani, bungeni)
- kueleza mahali ambako watu wapo katika picha hizo
- kueleza kama mazingira hayo ni rasmi au sio rasmi
- kuchagua miktadha rasmi kutoka kwa orodha iliyopeanwa
- kutaja mahali pengine ambapo lugha rasmi inaweza kutumiwa

Tunaitumia lugha rasmi wakati gani?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 138
Picha za watu katika miktadha mbalimbali
Orodha ya miktadha rasmi na yasiyo rasmi
Chati ya miktadha rasmi

Kutambua miktadha rasmi Kutofautisha miktadha rasmi na yasiyo rasmi Kutaja mahali ambapo lugha rasmi hutumiwa Kueleza sababu za kutumia lugha rasmi

Kusikiliza na Kuzungumza

Mazungumzo ya Kimuktadha: Miktadha Rasmi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua miktadha mbalimbali kunakotumiwa lugha rasmi ili kukuza mawasiliano
- kutumia lugha katika miktadha rasmi ili kufanikisha mawasiliano
- kuchangamkia matumizi ya lugha katika miktadha rasmi

Mwanafunzi aelekezwe:
- kuigiza mazungumzo kati ya daktari na mgonjwa kwenye hospitali
- kutambua mambo yanayofanyika katika mazungumzo hayo
- kutaja wahusika katika mazungumzo hayo
- kueleza muktadha wa mazungumzo hayo
- kueleza lugha ya heshima na adabu iliyotumika katika mazungumzo hayo
- kueleza umuhimu wa kutumia lugha ya heshima na adabu katika mazungumzo

1. Je, mazungumzo rasmi huwa na wahusika wa aina gani? 2. Kwa nini ni muhimu kutumia lugha ya heshima na adabu katika mazungumzo?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 139
Mazungumzo kati ya daktari na mgonjwa
Vifaa vya kidijitali kwa maigizo
Chati ya sifa za lugha rasmi

Kuigiza mazungumzo rasmi Kutambua wahusika katika mazungumzo Kutaja sifa za lugha rasmi Kutumia lugha ya heshima na adabu

Kusoma

Kusoma kwa Mapana: Matini

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua matini za aina mbalimbali za kusoma na kuchagua zinazomvutia
- kusoma matini alizochagua ili kufaidika na ujumbe na lugha iliyotumiwa
- kufurahia usomaji wa aina mbalimbali za matini ili kupanua mawazo yake

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutembelea maktaba au mtandao salama
- kuchagua matini zinazomvutia
- kujaza jedwali la matini alizozichagua (k.v. majarida, vitabu, magazeti)
- kueleza sababu zinazomfanya avutiwe na matini hizo
- kusoma kimyakimya matini alizozichagua
- kueleza ujumbe unaojitokeza katika matini hizo

1. Ni habari zipi unazopenda kusoma kwenye matini? 2. Unachagua matini hizo kwa nini?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 141
Majarida, vitabu na magazeti
Jedwali la matini mbalimbali
Mtandao salama

Kuchagua matini zinazowavutia Kujaza jedwali la matini alizochagua Kueleza sababu za kuchagua matini fulani Kusoma matini aliyochagua

Kusoma

Kusoma kwa Mapana: Matini

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua matini za aina mbalimbali za kusoma na kuchagua zinazomvutia
- kusoma matini alizochagua ili kufaidika na ujumbe na lugha iliyotumiwa
- kufurahia usomaji wa aina mbalimbali za matini ili kupanua mawazo yake

Mwanafunzi aelekezwe:
- kusoma kimyakimya matini alizozichagua
- kueleza ujumbe unaojitokeza katika matini hizo
- kuandika ujumbe wa matini hizo kwa ufupi
- kuwasilisha muhtasari aliandika kwa wenzake
- kuomba wenzake wautoe muhtasari huo maoni
- kujadiliana na wenzake kuhusu ujumbe wa matini walizosoma

1. Je, ungehimiza mtu mwingine kusoma matini uliyosoma? Kwa nini? 2. Matini yako inakufunza nini kuhusu magonjwa?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 141
Matini alizochagua mwanafunzi
Daftari la mwanafunzi
Vifaa vya kidijitali

Kusoma matini aliyochagua Kueleza ujumbe wa matini aliyosoma Kuandika muhtasari wa matini Kuwasilisha muhtasari kwa wenzake

Kusoma
Kuandika

Kusoma kwa Mapana: Matini
Insha za Maelezo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua matini za aina mbalimbali za kusoma na kuchagua zinazomvutia
- kusoma matini alizochagua ili kufaidika na ujumbe na lugha iliyotumiwa
- kufurahia usomaji wa aina mbalimbali za matini ili kupanua mawazo yake

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutembelea mtandao salama na kutafuta matini kuhusu magonjwa
- kusoma matini anazochagua
- kueleza maana za maneno mapya anayopata kutoka kwenye matini
- kujadili ujumbe wa matini hizo na wenzake
- kuandika muhtasari wa matini alizosoma
- kushirikisha wenzake kuhusu mambo muhimu aliyojifunza kutoka kwa matini

1. Ni maneno gani mapya umejifunza kutoka kwa matini uliyosoma? 2. Unaweza kueleza ujumbe wa matini uliyosoma kwa njia gani?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 142
Mtandao salama
Matini mbalimbali za kidijitali
Kamusi ya Kiswahili
Insha ya maelezo kuhusu jinsi ya kudhibiti magonjwa
Chati ya muundo wa insha ya maelezo
Orodha ya sifa za insha ya maelezo

Kutafuta matini katika mtandao salama Kusoma matini aliyochagua Kueleza maana za maneno mapya Kuandika muhtasari wa matini

Kuandika

Insha za Maelezo

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua vifungu vya maelezo vilivyoandikwa kwenye matini mbalimbali
- kuandika insha ya maelezo kwa kufuata mtindo na muundo ufaao
- kuchangamkia utunzi mzuri wenye ujumbe mahususi

Mwanafunzi aelekezwe:
- kujadili mada mbalimbali kuhusu magonjwa zinazoweza kuandikiwa insha ya maelezo
- kuchagua mada moja kati ya zile alizojadili
- kuandaa vidokezo vitakavyomwongoza kuandika insha hiyo
- kuandika insha isiyopungua maneno 150 kuhusu mada aliyoichagua
- kusomea wenzake insha aliyoandika ili waitolee maoni
- kurekebisha insha kulingana na maoni ya wenzake

1. Je, ni vipengele gani vya kuzingatia unapoandika insha ya maelezo? 2. Maua gani yanayosababisha magonjwa?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 143
Vidokezo vya kuandaa insha
Daftari la mwanafunzi
Kalamu na penseli
Mifano ya insha za maelezo

Kuchagua mada ya insha ya maelezo Kuandaa vidokezo vya insha Kuandika insha ya maelezo Kusomea wenzake insha Kurekebisha insha

Sarufi

Vinyume vya Vitenzi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua vinyume vya vitenzi katika matini
- kuunda sentensi kwa kutumia vinyume vya vitenzi
- kuchangamkia matumizi ya vinyume vya vitenzi katika mawasiliano ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutazama picha mbalimbali zinazoonyesha vitendo kinyume (k.v. simama-keti, cheka-lia)
- kujadili kinachoonekana katika picha
- kutaja vitenzi vinavyoweza kutumika kuelezea hali katika picha za sehemu A na B
- kueleza kuwa picha za sehemu B ni vinyume vya sehemu A
- kuambatanisha kila kitenzi na kinyume chake
- kuchagua maneno ambayo ni vitenzi kwenye chati
- kutaja vinyume vya vitenzi vilivyochaguliwa

Je, vitenzi gani unavyoweza kutambua vinyume vyake?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 145
Picha zinazoonyesha vitendo kinyume
Jedwali la vitenzi na vinyume vyake
Chati ya maneno mbalimbali
Sentensi zenye vitenzi

Kutambua vinyume vya vitenzi Kuambatanisha vitenzi na vinyume vyake Kuchagua maneno ambayo ni vitenzi Kueleza uhusiano kati ya vitenzi

Sarufi

Vinyume vya Vitenzi

Kufika mwisho wa funzo mwanafunzi aweze:

- kutambua vinyume vya vitenzi katika matini
- kuunda sentensi kwa kutumia vinyume vya vitenzi
- kuchangamkia matumizi ya vinyume vya vitenzi katika mawasiliano ya kila siku

Mwanafunzi aelekezwe:
- kutazama picha za shangazi anaanika nguo na shangazi anaanua nguo
- kusoma sentensi zilizo chini ya picha hizo
- kupigia mstari vitenzi katika sentensi alizosoma
- kueleza uhusiano uliopo kati ya vitenzi hivyo
- kuandika sentensi upya kwa kutumia vinyume vya vitenzi vilivyopigiwa mstari
- kutumia kinyume cha kitenzi kilicho mabanoni kujazia nafasi
- kutunga sentensi kutumia vinyume vya vitenzi

1. Ni vipi tunavyoundua vinyume vya vitenzi? 2. Matumizi ya vinyume vya vitenzi yana umuhimu gani katika mawasiliano?

Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 146
Picha za shangazi akianika na kuanua nguo
Sentensi zenye vitenzi vilivyopigiwa mstari
Sentensi zenye nafasi za kujaza
Orodha ya vitenzi
Kielekezi cha Kiswahili Gredi ya 5 uk. 147
Jedwali la vitenzi na vinyume vyake
Sentensi zenye vitenzi
Orodha ya miktadha
Daftari la mwanafunzi

Kutambua vitenzi katika sentensi Kuandika sentensi kwa kutumia vinyume vya vitenzi Kujaza nafasi kwa kutumia vinyume vya vitenzi Kutunga sentensi zenye vinyume vya vitenzi